Pronatie is de manier waarop de voet naar binnen kantelt tijdens het wandelen en hardlopen. Pronatie maakt deel uit van de natuurlijke beweging die het onderbeen helpt om schokken op te vangen. Sommigen proneren meer (overpronatie), anderen minder (onderpronatie). Op zich is dit geen probleem, maar het heeft invloed op de manier waarop u hardloopt en kan de kans op blessures verhogen. Daarom is je pronatiepatroon een belangrijke factor bij het kiezen van de juiste hardloopschoen.
Pronatie
Pronatie doet zich voor in het gewricht onder de enkel, het onderste spronggewricht. Het beschrijft de binnenwaartse kantelbeweging van de voet, net nadat hij op de grond neerkomt. Dit moment wordt het eerste landingscontact genoemd en maakt deel uit van de standfase van de loopcyclus.
Tijdens het lopen of rennen, helpt pronatie de schok van het neerkomen te verzachten. Zonder pronatie zou de volledige impact van iedere stap worden doorgevoerd naar het been en de normale mechanica van de onderste ledematen beïnvloeden. Pronatie breekt niet alleen de schok, maar helpt de voet ook 'herkennen' op welke ondergrond men zich bevindt door de voet te stabiliseren en aan te passen aan het terrein.
Tegenwoordig worden hardloopschoenen speciaal ontworpen voor verschillende pronatiepatronen. Als je een nieuw paar runningschoenen gaat uitzoeken, is je pronatiepatroon een heel belangrijke factor bij je keuze.
Terminologie
- Loopcyclus:
- Een volledige loopcyclus begint wanneer een voet contact maakt met de grond en eindigt als dezelfde voet opnieuw contact maakt met de grond. De cyclus bestaat uit de standfase (wanneer de voet de grond raakt) en de zwaaifase (wanneer diezelfde voet de grond niet raakt).
- Loopanalyse:
- Een beoordeling door specialisten van de manier waarop je loopt en rent (uw loopbeweging), waarbij onder meer je pronatiepatroon geanalyseerd wordt.
- Lateraal:
- Verwijst naar de buitenkant van de voet.
- Mediaal:
- Verwijst naar de binnenkant van de voet.
De beste manier om erachter te komen hoe je proneert, is een specialist raadplegen, die een loopanalyse uitvoert en je dan adviseert welke schoenen het best bij uw pronatiepatroon passen. Veel specialisten zullen vragen om je oude schoenen te mogen zien, omdat de slijtage een aanwijzing geeft over de manier waarop je proneert. Vanzelfsprekend spelen ook andere factoren, zoals gewicht, een rol bij het kiezen van de beste schoen.
Hoogstwaarschijnlijk bent je een neutrale pronator als de zolen van je schoenen slijtage vertonen in een S-vormig patroon, van de buitenkant (lateraal) van de hiel naar de grote teen. Als je een normaal pronatiepatroon hebt, kun je hardlopen met een groot aantal schoenen, maar speciale neutrale hardloopschoenen, die demping en ondersteuning bieden, zijn het meest geschikt. De GEL-NIMBUS is het parademodel uit de cushioning categorie (dempingscategorie) voor neutrale hardlopers.
Pronatiepatroon van een neutrale hardloper
Onderpronatie
Onderpronatie, ook wel supinatie genoemd, is wanneer de voet niet veel proneert. De buitenkant of laterale kant van de hiel komt in een grotere hoek op de grond neer en er is weinig of geen normale pronatie, waardoor de schok grotendeels wordt doorgevoerd naar het onderbeen. Dit lateraal belasten van de voet gaat tijdens de volledige standfase van de loopcyclus door, waardoor men minder efficiënt loopt.
Onderpronatie (ook wel supinatie genoemd)
Bij onderpronators (of supinators) ziet men meestal extra slijtage aan de buitenkant van hun schoenen en het volledige bovenwerk kan naar buiten gedrukt zijn.
Omdat onderpronators gevoelig kunnen zijn voor overbelastingsblessures, zoals stressfracturen, moeten zij een neutrale runningschoen kiezen met veel demping, zoals de GEL-CUMULUS. De extra demping zal de impact van de landing op de benen tijdens het lopen verminderen. Onderpronators kunnen schoenen met tussenzolen met twee hardheden, zoals DuoMax, beter vermijden, omdat ze het probleem kunnen verergeren.
Overpronatie
Men spreekt van overpronatie als de voet overmatig kantelt of kantelt op momenten waarop dit niet moet, bijvoorbeeld aan het eind van de standfase van de loopbeweging. In dit geval wordt veel gewicht verplaatst naar de binnenkant of mediale kant van de voet en naarmate de loper verder naar voren beweegt, wordt het gewicht gedragen door de binnenkant van de voet in plaats van door de bal. Dit destabiliseert de voet, die op zijn beurt de stabiliteit probeert te herstellen door de binnenwaartse beweging te compenseren. Als een soort kettingreactie beïnvloedt dit weer de biomechanische efficiëntie van het been en vooral de knie en heup.
Overpronatie
De schoenen van een overpronator zullen extra slijtage vertonen aan de binnenkant van de hiel en onder de bal van de voet en vooral de grote teen.
Overpronators zouden schoenen moeten overwegen uit de categorieën “maximum support” (maximale ondersteuning) of “structured cushioning” (gestructureerde demping). Schoenen met gestructureerde demping bieden stabiliteit en demping, terwijl schoenen met maximale ondersteuning de stabielste schoenen op de markt zijn. Runningschoenen uit beide categorieën zullen uw voeten helpen om de impact van het hardlopen efficiënter te verdelen. De GEL-KAYANO is één van de beste schoenen met gestructureerde demping, terwijl de GEL-EVOLUTION een betrouwbaar model is in de categorie maximale ondersteuning.
Reacties
Sjaak:
Hallo Backx als je knieklachten hebt, is een lichtere schoen inderdaad geen optie, deze geven namelijk minder demping dus meer belasting voor gewrichten. Daarnaast, als je niet tevreden bent over PK is de Asics Flagship store in Amsterdam misschien een optie. succes!
Sep. 20, 2011
backx:
hallo waar blijf mijn reactie ik heb neutrale loopschoenen nodig ik kom iedere keer met verkeerde schoenen thuis ik wil lichte schoenen maar ze hebben me nu weer saucony aangesmeerd ik vind ze te stijf waardoor ik niet goed afwikkel. en knie klachten krijg ik wil steeds nike's of iets anders van lichte schoenen maar die zijn te licht voor mij zeggen ze bij pk Maar nu heb ook weer verkeerde schoenen gekocht plus knieklachten wat moet ik nu doen.??
Mar. 20, 2011
backx:
hallo ik kom altijd met te zware schoenen thuis ik wil steeds nike's maar dan zeggen ze bij PK dat ik andere schoenen nodig heb terwijl ik normale loopvoeten heb zeg maar niks bijzonders ze zeggen dat nike's te licht zijn voor mij maar ik wil juist lichte schoenen. want met die saucony die ik nu heb, klap ik steeds op de grond en kan ik niet goed afwikkelen. omdat ze te stijf zijn waardoor ik knieklachten krijg. wat moet ik nu doen.
Mar. 20, 2011
kees damen:
kees ik loop al jaren op nimbus sinds rium twee maanden op gel kayano omdat ik proneert nu is mijn vraag ik heb aangepaste zooltjes waarom ze mij deze schoenen hebben aangeprezen de een zegt dat ik een neutrale schoenen nodig heeft en de andere niet wie kan mij uit de brand helpen
Feb. 01, 2011
wilma:
ik loop al enkele jaren ong. 20 km per week. in okt. is er iets in mijn enkel 'geknapt'inmiddels heb ik steunzolen en heb een spuit in mijn enkel gehad (rechtervoet binnenkant net onder die bobbel)daar doet het nog steeds zeer. ik wordt in t ziekenhuis van t kastje naar de muur gestuurd en ik heb zoveel pijn dat ik bang ben de marathon uit mijn hoofd te moeten zetten. ik wil echt blijven lopen. Heb goede schoenen aan laten meten en inlays van de week had ik zoveel pijn dat ik amper thuis kwam. iemand een goed idee wat ik kan doen?
Jan. 28, 2011
Luc van Poucke:
Wel erg vreemd, dat artikel. Bij mijzelf is er sprake van onderpronatie. Ik heb advies bij 3 verschillende specialisten gevraagd en telkens werd mij geadviseerd om de loopschoen Asics 2140GT (of de voorganger hiervan) te gebruiken. een schoen dus met Duomax. Lees ik wel in dit artikel, dat ik (met onderpronatie) deze schoen met Duomax zeker moet vermijden, daar er extra kans bestaat op blessures. Inmiddels loop ik al jaren met Asics schoenen voorzien van Duomax en dat allemaal blessurevrij en zonder problemen, terwijl in het artikel juist wordt vermeld, dat ik deze schoen met Duomax beter niet kan dragen. ( ik loop ca. 2.300 km per jaar). Ik heb zo mijn twijfels over het artiekel, want bij mij blijkt de schoen, die mij in het artikel wordt afgereaden, juist de perfecte schoen te zijn. Wie moet ik nu geloven? In ieder geval blijf ik, ondanks onderpronatie zweren op een schoen met Duomax. Ik loop daarmee namelijk al bijna 7 jaar belessurevrij en zonder problemen.... en mijn volgende schoenen zullen ook weer Asics zijn, uiteraard met ......Duomax.
Oct. 17, 2010
Vera Bekker:
Sinds zo'n twaalf jaar ben ik een redelijk intensieve loper en in m'n begin jaren zoekende geweest naar een voor mij goede schoen vanwege elkaar steeds maar weer afwisselende klachten. Shinsplint, gevoel een gebroken middenvoetsbeentje te hebben, zeurende pijn in de heup, vocht en een onstabiel gevoel in mn knieën ze hebben allemaal de revue gepasseerd. Nu, sinds een jaar of vijf, loop ik op de Gel-Kayano en voor mij is deze echt de absolute topper! Totaal geen klachten meer en ieder jaar komt er een nieuwe versie uit die zo mogelijk zijn voorganger weer overtreft :-D
Oct. 14, 2010
Theo Aels:
prima uitleg had pronatie schoenen maar had daar last van in mijn benen ben geadviseerd om weer overpronatie schoenen te nemen en dat is prima bevallen,
Oct. 14, 2010
lisette willekens:
vrijdag kan ik eindelijk eens een loopanalyse meemaken bij mij in de buurt in Lommel, toch nog 30 km ... benieuwd.
Sep. 29, 2010
c.c.:
Mischien is het handig om ook de meest voorkomende blessures te vermelden bij onderpronaties en bij overpronaties. Dan herken je meteen bij welke groep je behoort. En ook de vorm van je voet met een lage of een hoge boog (arch). Dus voorbeeld, ik zelf heb platvoeten en vaak shinsplints en laatst nog hielspoor, terwijl ik eigenlijk niet veel loop (30 km per week). Als je de symptomen weet dan is het makkelijker om de goede schoen te kiezen.
Jul. 12, 2010
Roland van Kessel:
Heel duidelijk artikel zo, met die plaatjes! Maar wat nu als je loopt zoals ik? Als mijn voet neerkomt ziet het er uit als het eerste plaatje van de onderpronatie, maar aan het einde van de loopcyclus, als mijn voet gaat loskomen, ziet het er uit als het laatste plaatje van de overpronatie. Mijn schoenzolen (ik loop al jaren op de Asics 2000 serie) slijten dan ook in een S-patroon, van achter-buitenzijde naar voor-binnenzijde. Na dit gelezen te hebben, twijfel ik of ik wel de juiste schoen heb! Ik ga maar vragen of ik weer eens op de lopende band mag.
Apr. 06, 2010
Ronald van der Wal:
Zeer helder verhaal, maar ik moet zeggen dat ik gisteren ook goed ben voorgelicht bij Pionier Sport te Krimpen aan den IJssel. Ik heb zelf onderpronatie en heb ik dus veel in de winkel gelopen met de Cumulus en Nimbus. De Nimbus corrigeerde veel beter dan de Cumulus. Deze schoen zat heerlijk in de winkel nu buiten gaan lopen, ik kan niet wachten!
Apr. 04, 2010
Jan Vonk:
Ik vind dit wel een erg duidelijke en prettige uitleg over pronatie,en wat het eigenlijk betekent en inhoud voor een loper,en waarom de schoen keuze daardoor zo belangrijk kan zijn,waardoor uiteindelijk men blessure`s kan voorkomen.
Feb. 21, 2010